DNA'nın Replikasyonu Duplikasyonu

DNA'nın replikasyonu DNA'nın kendini eşlemesidir yani bir DNA molekülünden iki DNA molekülü oluşmasıdır.Bir hücre replikasyon geçirip DNA miktarını iki katına çıkaramazsa bölünemez.Bu kural bakteriler ve virüsler için de geçerlidir.

DNA'nın kendini eşlemesinde üç farklı replikasyon teorisi öne sürülmüştür. Bunlar;Konservatif,Semikonservatif ve Dispersif replikasyon teorileridir.Konservatif teoriye göre yeni DNA molekülünde ana DNA molekülünden hiçbir parça bulunmaz. Semikonservatif teoride, yeni DNA molekülünün bir ipliği eski DNA molekülüne aitken diğeri yeni sentezlenmiştir.Dispersif teoriye göre ise yeni DNA molekülünde hem ana DNA molekülünün parçaları, hemde yeni sentezlenen parçalar bir mozaik halinde bulunurlar.                                                             
SEMİKONSERVATİF  DNA  REPLİKASYONU                                           

Replikasyonun gerçekleşebilmesi için;

    * Kalıp DNA

    * Deoksinükleosittrifosfatlar

             * Mg+2

             * Replikasyon enzimleri  gereklidir.

Kalıp DNA;oluşacak yeni DNA molekülünün,anlamlı şifre taşıyabilmesi için gereklidir.

Deoksinükleosittrifosfatlar;oluşacak yeni DNA molekülünün yapıtaşlarıdırlar.Deoksinükleositdifosfat ve deoksinükleositmonofosfatlar polimerize olamazlar

Mg+2;DNA polimeraz ve primaz enzimlerinin kofaktörüdür.Hücrede Mg olmazsa bu enzimler inaktiftir.

REPLİKASYON ENZİMLERİ

1.)DNA POLYMERASE :Bu enzimler kalıp ipliği 3'-5' yönünde okuyarak, 5'-3' yönünde sentez yaparlar.Bu enzimlerin polimerizasyonu başlatma yetenekleri yoktur,ancak başlamış olan polimerizasyonu devam ettirebilirler.

DNA polimerazın baktrilerde,1,2,3, ökaryotlarda ise alfa,beta ve gama olarak isimlendirilen altbirimleri vardır.Bakteriyal ve ökaryotik DNA polimerazlar, birbirlerinden farklı, büyüklük ve fonksiyonlara sahiptirler.

2.)DNA LIGASE :Sentezlenmiş olan DNA ipliği parçalarını,birinin 5' P ucu ile diğerinin 3' OH ucu arasında fosfodiester bağı kurarak birbirine bağlar.

3.)TOPOISOMERASE :DNA molekülünün süper heliks yapısını çözen enzimdir.

4.)PRIMASE (RNA POLYMERASE) :Polimerizasyonun başlaması için gerekli olan primer yapısını sentezleyen enzimdir.Primer RNA karakterinde bir nükleotid zinciridir.Primaz primeri sentezledikten sonra polimerizasyonu DNA polimeraz devam ettirir.

5.)HELICASE :Bu enzimler bazlar arasındaki hidrojen bağlarını kopararak iki ipliğin birbirinden ayrılmasını sağlarlar.

6.)EXONUCLEASE :Nükleotid yıkımı yaparak, polinükleotid ipliğinin depolimerize olmasını sağlayan enzimlerdir.RNA yapısındaki primerlerin yapıdan çıkarılması DNA polimeraz 1'in 5' eksonükleaz etkisi ile olur.

7.)PRIMOSOME :Primozom kompleksi replikasyonun başlangıç yerini bulur ve primazın görevini yapabilmesi için gerekli şartları hazırlar.

Mehmet Oflaz